Jak widzi kot? Czy kot widzi kolory, w ciemności i rozpoznaje twarz opiekuna?

Kocie oczy od wieków budzą zachwyt. Potrafią świecić w ciemności, mają charakterystyczne pionowe źrenice i wydają się dostrzegać rzeczy, których człowiek nie zauważa. Nic więc dziwnego, że wielu opiekunów zastanawia się, jak naprawdę wygląda świat z perspektywy kota. W tym artykule wyjaśniamy, jak działa koci wzrok i czym różni się od ludzkiego.

Koci wzrok został stworzony do polowania

Choć kot od tysięcy lat mieszka z człowiekiem, jego oczy wciąż przypominają oczy nocnego drapieżnika.

Na wolności kot polował przede wszystkim o świcie i o zmierzchu, kiedy światła było niewiele. Dlatego ewolucja wyposażyła go w narząd wzroku, który znacznie lepiej niż ludzki radzi sobie przy słabym oświetleniu. Jednocześnie odbyło się to kosztem ostrości widzenia oraz zdolności rozróżniania kolorów.

Czy kot widzi w całkowitej ciemności?

Nie. To jeden z najczęściej powtarzanych mitów. Kot nie widzi w całkowitej ciemności. Aby dostrzegać otoczenie, potrzebuje choć odrobiny światła.

Jest jednak niezwykle skuteczny przy bardzo słabym oświetleniu. Szacuje się, że do widzenia potrzebuje nawet około sześciokrotnie mniej światła niż człowiek. Dlatego tam, gdzie dla nas panuje już niemal całkowity mrok, kot nadal może swobodnie się poruszać.

Pomagają mu w tym:

• bardzo duża liczba pręcików w siatkówce,
• szeroko rozszerzające się źrenice,
• specjalna warstwa odbijająca światło znajdująca się za siatkówką (tapetum lucidum).

To właśnie dzięki niej oczy kota wydają się świecić po oświetleniu latarką.

Dlaczego oczy kota świecą w ciemności?

Za siatkówką znajduje się błyszcząca warstwa zwana tapetum lucidum. Jej zadaniem jest odbijanie światła, które przeszło przez siatkówkę, dzięki czemu fotoreceptory mają drugą szansę na jego wychwycenie.

Pozwala to znacznie poprawić widzenie przy słabym oświetleniu. Efektem ubocznym tego mechanizmu jest charakterystyczny odblask oczu widoczny na zdjęciach lub po skierowaniu światła w stronę kota.

Czy kot widzi kolory?

Tak, ale inaczej niż człowiek. Jeszcze kilkanaście lat temu uważano, że koty widzą świat niemal wyłącznie w odcieniach szarości. Dziś wiemy, że nie jest to prawda. Kot rozróżnia kolory, jednak jego paleta jest znacznie uboższa niż u człowieka.

Najlepiej dostrzega:

• odcienie niebieskiego,
• odcienie zielonkawe,
• szarości.

Znacznie gorzej rozróżnia:

• czerwienie,
• pomarańcze,
• część odcieni brązu.

Świat widziany oczami kota przypomina obraz o mniejszym nasyceniu kolorów.

Czy kot widzi ostro?

Nie tak dobrze jak człowiek. Człowiek posiada znacznie więcej czopków odpowiedzialnych za ostrość widzenia i rozpoznawanie szczegółów. Kot natomiast znacznie lepiej wykrywa ruch niż drobne detale.

Szacuje się, że przedmiot, który człowiek widzi wyraźnie z odległości około 30 metrów, kot może dostrzegać z podobną ostrością dopiero z około 6 metrów. Oznacza to, że wzrok kota jest mniej ostry, ale za to znacznie lepiej przystosowany do wykrywania poruszającej się zdobyczy.

Co ciekawe, kot nie widzi najlepiej z bardzo bliskiej odległości. Gdy podajesz mu smaczek z ręki lub stawiasz miskę z jedzeniem, prawdopodobnie zauważysz, że najpierw zbliża nos do pokarmu i dokładnie go obwąchuje. To całkowicie naturalne - z niewielkiej odległości kot bardziej polega na swoim doskonałym węchu oraz wibrysach (potocznie nazywanych wąsami) niż na wzroku. Dzięki temu może precyzyjnie ocenić, co znajduje się tuż przed nim.

Dlaczego kot tak szybko zauważa poruszające się zabawki?

Dla kota wykrywanie ruchu ma ogromne znaczenie. Podczas polowania zdobycz niemal cały czas się poruszała. Dlatego jego wzrok jest wyjątkowo czuły na nawet niewielkie ruchy.

To właśnie dlatego kot błyskawicznie zauważa:

• poruszającą się muchę,
• fruwające piórko,
• przesuwający się sznurek,
• zabawkę na wędce.

Natomiast nieruchomy przedmiot może przez chwilę pozostać dla niego mniej interesujący.

Jak szerokie pole widzenia ma kot?

Kot widzi znacznie szerzej niż człowiek. Pole widzenia kota wynosi około 200 stopni, podczas gdy u człowieka jest to około 180 stopni.

Pozwala mu to łatwiej zauważać ruch po bokach bez konieczności obracania głowy.

Dlaczego źrenice kota zmieniają kształt?

Pionowe źrenice to kolejna cecha ułatwiająca polowanie. Przy silnym świetle zwężają się do cienkiej szczeliny, ograniczając ilość wpadającego światła. W ciemności mogą rozszerzyć się niemal na całą powierzchnię oka.

Dzięki temu kot szybko dostosowuje wzrok do zmieniających się warunków oświetlenia.

Warto pamiętać, że rozszerzone źrenice nie zawsze oznaczają ciemność. Mogą pojawić się również podczas silnych emocji, takich jak ekscytacja, strach czy zabawa.

Czy kot rozpoznaje swojego opiekuna?

Tak. Choć wzrok odgrywa pewną rolę, nie jest najważniejszym zmysłem kota. Znacznie większe znaczenie mają:

• zapach,
• głos,
• sposób poruszania się,
• codzienne rytuały.

Dlatego kot często rozpozna swojego opiekuna, zanim jeszcze dokładnie go zobaczy.

Czy starsze koty gorzej widzą?

Podobnie jak u ludzi, z wiekiem mogą pojawiać się zmiany wpływające na wzrok.

Do najczęstszych należą:

• zmętnienie soczewki,
• zaćma,
• nadciśnienie prowadzące do problemów z siatkówką,
• choroby okulistyczne związane z wiekiem.

Jeżeli zauważysz, że kot częściej wpada na meble, nie trafia podczas skoku lub wydaje się zdezorientowany, warto skonsultować się z lekarzem weterynarii.

Po czym poznać, że kot może mieć problemy ze wzrokiem?

Niepokojącymi objawami mogą być:

• częste zderzanie się z przedmiotami,
• niepewne poruszanie się,
• trudności z oceną odległości,
• mętne oczy,
• zaczerwienienie oka,
• nadmierne łzawienie,
• nagła zmiana wielkości źrenic,
• brak reakcji na ruch.

Takie objawy wymagają szybkiej konsultacji z lekarzem weterynarii.

Wzrok kota różni się od ludzkiego niemal pod każdym względem. Kot nie widzi świata tak kolorowo ani tak ostro jak człowiek, za to znacznie lepiej radzi sobie przy słabym oświetleniu i doskonale wykrywa nawet niewielki ruch. To efekt milionów lat ewolucji, podczas których jego oczy przystosowały się do życia nocnego drapieżnika. Choć wzrok jest dla kota bardzo ważny, w codziennym życiu równie istotną rolę odgrywają węch, słuch i dotyk, dzięki którym doskonale orientuje się w swoim otoczeniu.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy kot widzi w całkowitej ciemności?

Nie. Kot potrzebuje choć niewielkiej ilości światła, aby widzieć. Dzięki specjalnej budowie oka potrafi jednak funkcjonować przy znacznie słabszym oświetleniu niż człowiek.

Jakie kolory widzi kot?

Koty najlepiej rozróżniają odcienie niebieskiego i zielonkawego. Znacznie gorzej widzą czerwienie oraz pomarańcze, dlatego ich obraz świata jest mniej kolorowy niż u ludzi.

Czy kot widzi lepiej od człowieka?

To zależy od warunków. W ciemności oraz podczas wykrywania ruchu kot zdecydowanie przewyższa człowieka. Natomiast pod względem ostrości widzenia i rozpoznawania szczegółów lepiej radzi sobie człowiek.

Czy kot rozpoznaje twarz swojego opiekuna?

Tak, ale wzrok nie jest jedynym sposobem rozpoznawania. Kot identyfikuje opiekuna przede wszystkim po zapachu, głosie, sylwetce oraz charakterystycznym sposobie poruszania się.

Dlaczego oczy kota świecą w ciemności?

Za siatkówką znajduje się warstwa odbijająca światło, zwana tapetum lucidum. Odbija ona promienie świetlne z powrotem na siatkówkę, dzięki czemu kot lepiej widzi przy słabym oświetleniu, a jego oczy sprawiają wrażenie świecących.

Przeczytaj również

• Co oznacza, gdy kot patrzy człowiekowi w oczy?
• Dlaczego kot śpi cały dzień? Ile godzin powinien spać kot i kiedy sen powinien zaniepokoić?
• Jak przygotować kota do wizyty u weterynarza?